Môi trường học tập sáng tạo là khái niệm cốt lõi đang định hình lại diện mạo của giáo dục hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ sang kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đầy biến động. Đối với các bậc làm cha mẹ, việc chọn trường cho con không còn đơn thuần là tìm nơi truyền thụ kiến thức khô khan mà là tìm kiếm một hệ sinh thái giúp trẻ đánh thức những năng lực tiềm ẩn bên trong mình. Chúng ta hiểu rằng, sự sáng tạo không phải là một món quà thiên bẩm dành riêng cho một vài cá nhân ưu tú. Nó thực chất là một kỹ năng có thể vun trồng nếu con được đặt trong một không gian đủ cởi mở, an toàn và giàu cảm hứng.
Giải mã bản chất chuyên sâu của môi trường học tập sáng tạo
Trong chuyên môn giáo dục, sự sáng tạo không bao giờ diễn ra trong một chân không. Nó là kết quả của một thiết kế môi trường có chủ đích, nơi "không gian" được hiểu theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng, bao gồm cả vật chất lẫn tâm lý.
Không gian vật lý mở và tính linh hoạt trong giáo dục
Một không gian học tập sáng tạo trước hết phải phá bỏ những rào cản vật lý của lớp học truyền thống – vốn thường đóng khung trẻ trong những dãy bàn ghế cứng nhắc, một chiều. Tại những trường liên cấp Đồng Nai tiên phong, thiết kế kiến trúc hiện nay ưu tiên sự linh hoạt. Ánh sáng tự nhiên, không gian xanh và các khu vực thảo luận nhóm giúp trí não trẻ trở nên thư thái hơn. Khi một đứa trẻ được học tập trong một môi trường học tập sáng tạo có tính kết nối cao, các em sẽ xóa bỏ được khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành. Việc tiếp cận với công nghệ hiện đại ngay trong không gian học tập giúp biến mỗi tiết học thành một hành trình khám phá đầy cảm hứng, nơi trẻ có thể tự do di chuyển và tương tác để tìm ra giải pháp cho các vấn đề học thuật.
Không gian tâm lý an toàn và quyền được phép sai lầm
Tuy nhiên, cơ sở vật chất dù hiện đại đến đâu cũng sẽ trở nên vô hồn nếu thiếu đi một môi trường học tập sáng tạo về mặt tâm lý. Đây là nơi học sinh cảm thấy được yêu thương, tôn trọng và quan trọng nhất là "được phép sai lầm". Trong giáo dục hiện đại, lỗi sai không phải là thất bại mà là một bước đệm tất yếu của quá trình khám phá. Khi trẻ cảm thấy an toàn về mặt cảm xúc trong môi trường học tập sáng tạo, các em sẽ dám đặt câu hỏi, dám đề xuất những ý tưởng táo bạo và dám thử nghiệm những phương thức giải quyết vấn đề chưa từng có tiền lệ. Đây chính là nền móng để trẻ xây dựng bản sắc cá nhân vững vàng và lòng tự trọng cao.
3 Yếu tố cốt lõi kiến tạo sự đột phá trong sáng tạo
Để một môi trường học tập thực sự trở thành nơi đánh thức tiềm năng, cần có sự hội tụ của ba yếu tố then chốt: công cụ trải nghiệm, phương pháp tư duy và quyền chủ động của chính người học.
Cơ sở vật chất chuyên biệt và sức mạnh công nghệ
Sáng tạo cần công cụ để hiển thị, và một môi trường học tập sáng tạo đúng nghĩa phải cung cấp những công cụ đó. Những phòng chức năng chuyên biệt như Maker-lab và Studio chính là những "thánh địa" nơi ý tưởng nảy mầm được hiện thực hóa thành sản phẩm cụ thể. Với máy in 3D, thiết bị Robotics hay các phần mềm biên tập đa phương tiện, học sinh được trải nghiệm cảm giác của một nhà phát minh thực thụ. Việc được tự tay chế tạo một mô hình hay sản xuất một video clip giúp các em hiểu rõ giá trị của lao động trí tuệ và bồi đắp lòng tự tin vào năng lực kiến tạo của chính mình trong một môi trường học tập sáng tạo chuẩn quốc tế.
Công nghệ là yếu tố không thể thiếu của một môi trường học tập sáng tạo
Phương pháp STEAM và mô hình học tập qua dự án (PBL)
Phương pháp giáo dục STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học) tích hợp cùng mô hình học tập qua dự án (PBL) là "chìa khóa" mở ra tư duy liên môn. Thay vì học các môn rời rạc, học sinh được đặt vào những tình huống thực tế và tìm cách giải quyết chúng thông qua sự phối hợp kiến thức đa lĩnh vực. Quá trình này được thúc đẩy mạnh mẽ hơn khi diễn ra trong một môi trường học tập sáng tạo, nơi học sinh phải phân tích, phản biện và hợp tác. Khi thực hiện một dự án, trẻ không chỉ nắm vững kiến thức mà còn học được cách quản lý thời gian và trình bày ý tưởng một cách thuyết phục trước đám đông.
Trao quyền chủ động cho học sinh qua chương trình Leader in Me
Yếu tố cuối cùng là việc trao quyền chủ động cho học sinh (Student Agency). Một môi trường học tập sáng tạo đích thực là nơi trẻ không phải là khách thể thụ động tiếp nhận kiến thức mà là chủ thể điều khiển hành trình của mình. Thông qua chương trình bản quyền "The Leader in Me", học sinh học cách sống chủ động, biết đặt mục tiêu và chịu trách nhiệm. Khi học sinh được tin tưởng để dẫn dắt các dự án hay tổ chức các câu lạc bộ, các em sẽ hình thành tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh dẫn dắt sự thay đổi.
Lợi ích dài hạn khi con được nuôi dưỡng trong môi trường sáng tạo
Việc đầu tư cho trẻ học tập trong một môi trường học tập sáng tạo mang lại lợi ích vô giá về lâu dài. Đầu tiên là khả năng thích ứng linh hoạt; trong thế giới đầy biến động, những cá nhân sáng tạo sẽ luôn tìm thấy giải pháp mới khi những con đường cũ đóng lại. Thứ hai, giáo dục sáng tạo bồi đắp tư duy giải quyết vấn đề một cách hệ thống. Học sinh không chỉ nhìn thấy khó khăn mà luôn tìm kiếm cách cải tiến. Khi trẻ quen với môi trường học tập sáng tạo, các em sẽ phát triển toàn diện về trí tuệ cảm xúc (EQ), biết cách hợp tác và thấu cảm – những tố chất lãnh đạo tương lai.
IPS Đồng Nai: Điển sáng về giáo dục sáng tạo tại khu vực
Tại địa phương, Trường TH-THCS-THPT Thái Bình Dương (IPS) tự hào là một trường liên cấp Đồng Nai tiên phong trong việc hiện thực hóa mô hình giáo dục sáng tạo. Với triết lý giáo dục MKSA (Tư duy – Kiến thức – Kỹ năng – Thái độ), IPS đã tạo nên một chuẩn mực mới trong việc nuôi dưỡng tài năng và kiến tạo một môi trường học tập sáng tạo đích thực.
Thành tích rực rỡ từ sự đầu tư vào Maker-lab và Studio
Sức sáng tạo của học sinh IPS đã được chứng minh qua những con số và giải thưởng biết nói. Tại cuộc thi Khoa học, Kỹ thuật tỉnh Đồng Nai năm học 2024-2025, học sinh IPS đã xuất sắc giành giải Nhì với đề tài nghiên cứu ứng dụng AI trong học tập – một đề tài mang tính thời đại sâu sắc. Bên cạnh đó, tại sân chơi Robotics cấp tỉnh, các em học sinh lớp 6 đã vượt qua hàng chục đội thi để giành giải Ba toàn tỉnh. Những thành tích này là "trái ngọt" từ việc nhà trường sớm xây dựng một môi trường học tập sáng tạo với hệ thống Maker-lab và Studio hiện đại – những không gian thực nghiệm lần đầu tiên có mặt tại một trường phổ thông ở tỉnh nhà.
Thành tích của trường IPS trong cuộc thi robotics năm 2025
Vươn tầm tại các đấu trường trí tuệ quốc tế
Tư duy sáng tạo tại IPS không chỉ dừng lại ở quy mô địa phương mà còn vươn xa ra biên giới quốc gia nhờ sự hỗ trợ của một môi trường học tập sáng tạo đúng nghĩa. Học sinh Park Alin đã giành giải Nhất cá nhân tại cuộc thi học thuật quốc tế “3-Minute Pitch: Green Tech for the Future” hợp tác cùng ĐH Massey (New Zealand). Các em còn liên tục ghi dấu ấn tại Đại hội Hùng biện Harvard Châu Á (HMCA) hay các kỳ thi tiếng Anh quốc tế (AMO, HIPPO). Điều này minh chứng rằng, khi được học tập trong lộ trình Cambridge chuẩn mực kết hợp với các chương trình phát triển kỹ năng, học sinh sẽ sở hữu bản lĩnh và phong thái của những nhà lãnh đạo toàn cầu.
Dịch vụ hỗ trợ và kết nối giáo dục hạnh phúc
Sự sáng tạo chỉ nảy nở tối đa khi trẻ có một cơ thể khỏe mạnh và tâm hồn bình an. IPS chú trọng dịch vụ bán trú với thực đơn dinh dưỡng chuẩn quốc tế từ chuyên gia Đại học Ghent (Bỉ) và hệ thống đưa rước an toàn. Một môi trường học tập sáng tạo cần sự hỗ trợ của công nghệ, và IPS đã áp dụng các hệ thống như vnEdu hay LCMS để kết nối chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Điều này giúp phụ huynh hoàn toàn an tâm để con tự do khám phá và phát triển trong một môi trường học tập sáng tạo chuẩn mực, mở rộng cơ hội chuyển tiếp vào những trường đại học danh tiếng thế giới.
>>> Xem thêm: Top 3 Trường Song Ngữ Cambridge Tại Đồng Nai Uy Tín Nhất
Tương lai rực rỡ từ nền tảng giáo dục hạnh phúc
Mục tiêu cuối cùng của một môi trường học tập sáng tạo chính là hạnh phúc và sự tự chủ của học sinh. Chúng tôi tin rằng một đứa trẻ được khuyến khích sáng tạo sẽ luôn cảm thấy tự tin vào giá trị bản thân và yêu thích việc học tập trọn đời. Tại IPS Đồng Nai, sự sáng tạo đã trở thành một phần nhân cách của mỗi học sinh, giúp các em không chỉ thành công về mặt học thuật mà còn trưởng thành về mặt tâm hồn, sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách của cuộc sống trong tương lai.
Thông tin liên hệ tham quan và tư vấn:
TRƯỜNG TH-THCS-THPT THÁI BÌNH DƯƠNG (IPS)
- Hẻm 89, Đường Hưng Đạo Vương, Phường Trấn Biên, Tỉnh Đồng Nai
- Email: info.ips@igcschool.edu.vn
- Điện thoại: 093 294 05 15 - 02513 940 515